1 Kasım 2009 Pazar

ÇOCUK EĞİTİMİNDE ALTIN KURALLAR


Sevmek, hem seveni hem de sevileni iyileştirir.Çocuğun potansiyelini annesinin ufku belirler.Ödevini velisi yapan çocuk başarısız olur. Yol gösterilmeli, eşlik edilmeli ama ödevi veli yapmamalı.Sizin ne yaptığınız değil, çocuğunuzun nasıl algıladığı önemlidir.Şiddet, iletişimde beceriksizliktir. Sağlıklı iletişimi başaran aileler şiddete gereksinim duymazlar.
Çocuk her isteği yapıldığında değil, hataları ve beceriksizlikleri karşısındaki tavrımızdan sevildiğini anlar. Hata yaptığında şahsını incitmeden hatasını düzeltmeye çalıştığımızda çocuk sevildiğini anlar. Sevmek ve sevdiğini göstermek ayrı şeydir. Sevmek yetmez, sevgiyi göstermeyi öğrenmek gerekir.
Çocuğu yıpratacak şekilde davranırsanız, çocuk da aynı şekilde davranmayı öğrenir.
Hiçbir çocuk doğuştan saygılı veya saygısız değildir. Saygıyı ve saygısızlığı bizden öğrenirler.
Evde çocuğunuzun kusur avcısı olursanız, çocuğunuzun kusurları artar.
Çocuğunuzu olmasını istediğiniz gibi değil olduğu gibi kabul ederseniz, olabileceğinin en iyisi olur.
Hiç kimse emir almaktan hoşlanmaz.
Ana babalar kardeş kavgalarında haklı olanı aramak yerine, çözüm aramalı, çocuklara da çözüm aramayı öğretmelidir.
Güç kullanmak denetleneni köleleştirdiği gibi, denetleyeni de etkisizleştiriyor.
Güç kullanmak güveni, dostluğu, yakınlığı ve sevgiyi yok ediyor. Güç kullanmak denetleyenin ve denetlenenin sağlığını ve mutluluğunu tehdit ediyor. Güç kullanmak çocukta yenilikçiliği ve üreticiliği bastırır. Ceza saldırganlığı arttırır. Gülümseyen insan, “Sen değerlisin.”der. Mükemmeliyetçi anne babalar, çocuğun normal gelişimini aksatırlar. Çocuğu sevmek, onun için neyin gerekli ve önemli olduğunu bilmekle başlar.
Çocuğumuza sevgiyle her dokunduğumuzda, beyninde binlerce nöron uyarılır. insanlara ve öncelikle çocuklara yapılabilecek en büyük iyilik, onlara akıllarını kullanmayı öğretmektir. Alınan bir kararda payı olmayan kişinin, o kararı uygulamak için motivasyonu düşüktür. Güç kullanmak hem denetleyen hem de denetlenenin sağlığını ve mutluluğunu tehdit eder. Çocuklara güvenmeden, onlara güvenip güvenemeyeceğinizi hiç bir zaman bilemezsiniz.
Çocuklarınıza davranışlarının size neden sorun yarattığını söyleyin, ama sorunu çözmek için ne yapması gerektiğini değil. Ad takılan ve kötülükle etiketlenen çocuk kendini suçlu hisseder.
Çocuklar verilen emri yapmayınca tehdit edilirlerse, davranışlarını değiştirmeye karşı direnirler.
öğüt veren sürekli ahlak dersi sunan anne babalar çocuklarının canını sıkar. Konuştuğunuz konu ne olursa olsun, siz ne kadar çok dinlerseniz, çocuğunuz da size o kadar çok şey anlatır. Çocuğunuzun mükemmel bir anne-babaya değil, onu seven, koruyan ve kabul eden bir anne ile babaya ihtiyacı vardır. Uzun konuşmalar ve nasihatler nadiren akılda yer eder, oysa davranışlarınız etkili, net mesajlar verir. Çocuğunuz anne babalığınızı ödüllendirmek zorunda değildir. Anne babalığın tatmin duygusu içten kaynaklanır. Evlilikte "seni seviyorum"dan daha güzel bir söz varsa "sen haklısın"dır. Bir kardeşteki olumlu özelliklerin diğerlerinde de olması gerekmez. Sürekli söz dinletmeye çalışmak yerine, size karşı çıkan çocuğunuzun sorgulama ve itiraz etme yanının geliştiğini düşünün. Baskıcı değil ikna edici konuşun. Çocukla konuşurken kişiliğine saldırmamak sadece sorunu konuşmak çocuk eğitiminde altın kuraldır.Anne babanın tutumları çocuğun kişilik yapısını belirler. Sorun olduğunda verdiğiniz tepki karşımızdakini düşündürtüyorsa başardınız demektir.
Çocuk eğitimini olumsuz etkileyen faktörlerden en önemlisi aile içi iletişimsizliktir. Çocuk beni hiç dinlemiyor diyen ebeveyn önce kendisi çocuğu özveriyle dinlemeli. Ne dediğini anlamalıdır. Çocuk sevilmediğini düşündüğü zaman dikkat çekmeye çalışır. Çocukla iletişimde en temel kural kişiliğine saldırmadan, olayı konuşmaktır.
Çok sık ve şiddetli verilen ceza çocuğun içine kapanmasına neden olur.
Çocukta iç denetimin gelişmesi için onu denetlemek yerine davranışlarla etkilemek gerekir.
Ödül, özellikle övgü alışkanlığı çocuğun içsel motivasyonunu zayıflatabilir.
Sürekli engellenmeye gösterilen tepki saldırganlıktır. Otoriteye itaat, sorumluluk duygusunu ve kendi kendini denetlemeyi yok eder.
Sevgi empati yapabilme duyarlılığı, şefkat de fiile dökmektir. Çocuk annesinden şefkat göremezse ömür boyu başkalarından sürekli şefkat bekler. Çocuk annesinden yeterli şefkati görürse başkalarına şefkat göstermeyi öğrenir. Mutlu çocuk yüksek zekalı olmasa da çok başarılı olabilir, mutsuz çocuk yüksek zekalı olsa da başarısız olabilir. Korkan ve sürekli eleştirilen çocuk öğrenemez. Kendini kötü hisseder, kendini kötü hissetmeyi öğrenir.
Çocuk karşılanmamış duygusal ihtiyaçlarını bir kayıp olarak hisseder ve ilişkilerinde hep bu ihtiyaçları karşılamaya çalışır. Çocuğun karşılanmamış duygusal ihtiyaçları kişiliğinde bir boşluk olarak kalır. Mutlu ve pozitif ortamda yetişen çocuklar, özgüvenli ve başarılı olurlar. Anne ya da babanın koyduğu kuralı bir diğeri bozmamalıdır. Kuralı bozmak veya kaldırmak ortak karar olmalıdır. Bizim çocuk sorunlu, farklı; bütün sorun bu diye düşünen ebeveynlerin sorunları daha da büyür.
Sürekli dayak yiyen çocuklar, özgüvensiz olurlar. Çocuğun sorumluluk sahibi olması için, eksiklerini kapatmak yerine bazen yaptıklarının sonuçlarıyla başbaşa bırakılması gerekir.
0-6 yaş arası, çocuğa söylenen her söz bir mesaj içerir. insan doğruları hatalardan öğrenir. Çocuğunuzun küçük hatalar yapmasına izin verin. Vurgu uğradığı yeri pekiştirir. istemediğiniz davranışlara vurgu yaparsanız pekişmelerine sebep olursunuz. Çocuk kendisine bakım veren kişiye derin bir bağlanma gösterir. Anne ve çocuk arasındaki ruhsal bağ, çocuğun beyin ve beden gelişimi için temel gıdadır. Çocukların ergenlik öncesine kadar sorunlarını ifade etmede kullandıkları dil "davranış dili" dir. Çocuğun her doğru veya her yanlış davranışı bir işarettir. Bir olay karşısında anne ve baba farklı mesaj verirse çocuk neyin iyi, neyin kötü olduğunu anlayamaz.
Çocuk sevildiğinden, kendisine değer verildiğinden emin değilse, emin olana dek koyduğunuz kuralları çiğnemeye ve sizinle çatışmaya devam edecektir. Aynı şekilde davrananlar aynı sonuçlarla karşılaşırlar.
Sebepler değişmeden sonuçlar değişmez. Sevilmek için kusursuz olmak gerekmez. Her çocuk bunu hissetmelidir. İyi bir anne çocuğunu beslemekten daha fazla şey yapar. Çocuğa geleceğin merceğinden bakar. Yani küçük çocuğundaki potansiyel yetişkini göz ardı etmeden ona yaklaşır. İyi bir anne kusursuzluk aramaz, ama yaptığımız hataları da görmemezlikten gelmez. Sevgi kötülüğün panzehiridir. Çocukların duyguları en az yetişkinlerin duyguları kadar hassastır. Sevgi, çocuğun neye ihtiyacı olduğunu düşünme ve onu verme duyarlılığıdır.
Çocuk acı veren duygularını annenin sakinliği ve sevgisiyle değiştirir. Yaptıklarımızın hesabını yalnızca kendimiz veririz. Çocuklarımıza yaptıklarımızın da... Dikkat ilginin bir konuya odaklanmasıdır. Algısı iyi çocukların öğrenme süreçleri iyi hale gelir. Çocukta hafıza gelişimini engelleyen önemli faktörlerden biri dikkat eksikliğidir. Anneyle etkileşim, çocuğu duygusal anlamda doyuran bir kişinin varlığı demektir. Çocuklarda hafızayı en fazla geliştiren olgulardan biri anneyle etkileşimdir. Ebeveynin umutsuz, yorgun ve negatif bir ruh hali taşıması çocuğun da umutsuz ve negatif bir ruh hali edinemsine sebep olabilir.
Hırçın çocukların mutlu olup olmadıkları düşünülmeli, mutsuzluk sebepleri araştırılmalıdır. Çocukta sinirlenme davranışı, duygusal stresin ve adaletsizliğin çocukta oluşturduğu hoşnutsuzluk ve gerilimin sonucudur. Her tepki bir sonuçtur. Beklentiniz çocuğunuzun mükemmel olması ise hep fazlasını ister çocuğu beğenmezsiniz. Böyle davranılan çocuk normal bile olamaz. Beklentileriniz normal olursa normal davranırsınız, çocuğunuz normal ve belki mükemmel olur. Doğruları ve güzellikleri fark etmeye çalışırsanız, doğru davranma beceriniz artar. Yanlışları görmeye çalışırsanız siz de yanlış yaparsınız, yanlış davranırsınız. Bir annenin dikkati, ne yapsam da çocuğum/eşim evi özleyerek koşa koşa eve gelse sorusunda olmalı. Çocuğunuzu tenkit etmeye alışırsanız, çocuğunuzun size saygısı ve itimadı azalır. iyi davranışlar mıktanıs gibidir, insanları birbirine çeker. Dışarıda zarar görmek evde zarar görmekle başlar. Çocuklar cezalandıran disiplini kendi yararlarına olarak algılamazlar. Anne baba olarak ne kadar örnek olursak, o kadar karşılık görürüz.
Çocukta fark edemediğiniz her iyi şey kaybolur, söner.
Çocuğunuzda desteklediğiniz herşey büyümeye doğru adım atar. Derslerinde başarısız ama hayatta mutlu ve başarılı olan çoktur. Derslerinde başarılı ama hayatta mutsuz ve başarısız olan az değildir.
Dehanın önündeki en büyük engel müdahaledir. Sık öfkelenen kişiler beklentisi yüksek olan kişilerdir. Çocuklar bazen sınırları zorlayarak anne babanın kararlılığını ölçer. Bu durumda, kararlı ve sakin bir şekilde hayır denmeli. Çocuk yetişkin gibi davranamaz. Çocuktan yetişkin tavrı beklemek öngörüsüzlüktür, hatadır. Siz bir şeyleri kendinize yük yapmazsanız, hiç birşey size yük olmaz. Yük gibi algılarsanız, yük yapmış olursunuz.
İletişimde dürüst, açık ve net olabilmek gereklidir.
İletişimde en büyük engellerden biri, aceleci davranmaktır. Düşünerek konuşma yetisi kaybolur. Sabır, doğanın hız ve ritmine uygun davranmaktır. Bir gün evet dediğine yarın hayır diyen ebeveynlerin çocukları, iyi-kötü doğru-yanlış kavramlarını oturtamaz.
Uygulanmayacak emir verilmemelidir. Uygulanmayacak kural konmamalıdır. Her evde basit ve anlaşılır kurallar olmalıdır. Hem çocuklar, hem de yetişkinlerin yararına, makul kurallar olmalıdır.
Hiç bir işimiz, annelik ve babalık sorumluluğundan daha önemli olamaz. Anne çocuğa sınırlar koyarken, çocuğun olduğundan farklı görünmesini sağlamaya çalışmamalıdır. Çocuk, annesi kendisine hayır derken bile sevildiğini anlamalıdır. Akıllı bir anne, çocuğunun anlayamadığı yanlarını yadırgamaz. Onun her özelliğini tanımaya çalışır, sever, iyiye yönlendirir. Çocuk hissederek öğrenir. Olayları ve insanları duygularıyla algılar. iyi ve güzel şeyler insana annelik kapısından girer. Ergenin en önemli ihtiyacı kabul görmektir. Kabul gördüğü yere yapışır. Çocuklarımıza yaklaşım biçimimiz onların da bize nasıl yaklaşacağını ifade eder.
Çocuk dünyaya anne babasının penceresinden bakar. Başarılı liderler, birlikte çalıştıkları kişilerin görüşleri kendilerininkinden farklı olduğunda onları öğrenmek isterler. Çocuklar baskıyla denetlenmeye daha bebekken tepki gösterirler. Annenin görevi, çocuğun eksiklerini sürekli kapatmak değil, ona kendi kendini yönetmesini ve eksiklikleriyle baş etmeyi öğretmektir. Hiçbir çocuk başka bir çocuğun eşi davranışlarda bulunmaz. Aynı çağlar ve aynı gelişme evresi içinde her çocuğun çizgisi farklı olacaktır. Ben iletisi (Yararlı): Odanı dağınık görünce çok üzülüyorum. Sen iletisi (Zararlı): Odanı çok dağıtmışsın, ne kadar dağınıksın. Beni çok üzüyorsun. iletişimde "sen" iletileri sorunları ARTTIRIR, "ben" iletileri sorunları AZALTIR.
Asıl yatırım, insanları doğru davrandıracak bilgilere yapılan yatırımdır. Sabrımız bizi pasifleştiren değil, düşündüren ve nasıl davranmam doğru olur kaygısını veren aktif sabır olmalıdır. Sabır, anne ve babanın ortak tutumu olmalıdır. Birinin sabrettiğine diğeri de sabretmelidir. Sabırsız annelik babalık olmaz. Şöyle yapmam gerekirdi, ama ben şu sebepten dolayı gergindim, istemeden şöyle davrandım diyebilmeliyiz.
Kendimizi kaybetme kredimizi çok çok az tutmalıyız. Ancak istemeden yanlış şeyler yapınca da, çocuktan özür dilemeliyiz. Çocuğun aynı davranışına bir gün öyle bir gün böyle davranmak, tutarsızlıktır. Çocuğun kişilik gelişimine zarar verir. Çocuğa aşırı tepkiler verdiğimiz olabilir, bu durum annelik konusunda bizi ümitsizliğe düşürmemeli.insan olduğumuzu kabul etmeliyiz.
Dikkatiniz neredeyse enerjiniz oradadır. Bir çocuk ne kadar çok şey görür ve duyarsa, o kadar çok görmek ve duymak isteyecektir. Bu da onu geliştirir.
Çocuk eğitiminde amaç, çocuğu denetlemeyi değil etkilemeyi öğrenmektir. Biz çocuklarımızın sahibi değiliz. Böyle zannetmek çocuğu sevmekten çok ona hakim olma isteğimizi arttırır. Anne kalbi çocuğun okuludur. Çocuk potansiyelini mükemmel şekilde gerçekleştireceği ortamı her yerde bulur. Yeter ki biz engel olmayalım. Her çocuk harika ve kendine has bir potansiyelle doğar. Sevgi, muhatabın ihtiyaçlarını anlamak ve doğru yöntemlerle karşılamaya çalışmaktır. Annelik ve babalık herşeyden önce annelik ve babalılğı sevmektir. Çocuk annenin iyi bir anne olup olmadığına bakmaz, kendisine ne yaşattığını hatırlar. Bir çocuğun ilk temel ihtiyacı, varlığının onaylanmasıdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder